روده-ریه-میکروبیوم

یه راه‌ ارتباطی تازه بین روده و ریه‌ها پیدا شد

یه گروه تحقیقاتی به سرپرستی دانشمندای دانشگاه تورنتو یه راه ارتباطی جدید بین روده و ریه‌ها کشف کردن. این یافته‌ها نشون می‌ده که یه عضو کمتر شناخته‌شده‌ی فلور میکروبی روده چه‌جوری محیط ایمنی ریه رو عوض می‌کنه و هم اثرای خوب و هم اثرای بد روی سلامت تنفسی داره. دکتر آرتور مورتا، استادیار ایمنی‌شناسی دانشکده‌ی پزشکی تمرتی دانشگاه تورنتو، می‌گه: «میکروب‌های بی‌خطر روده که توی روده‌ی ما زندگی می‌کنن، نقش‌های اساسی توی کنترل سیستم ایمنی ما دارن. شواهد زیادی هست که نشون می‌ده این موجودات ریز ذره‌بینی توی شرایطی نقش دارن که بقیه اعضای بدن مثل ریه‌ها، مغز، پوست یا مفاصل رو تحت تاثیر قرار می‌دن.»

توی چند دهه‌ی گذشته، تغییرات توی ترکیب جامعه‌ی میکروبی روده با یه عالمه ویژگی و وضعیت مختلف، مثل چاقی، آلرژی، سرطان و اختلالات روانی، مرتبط بوده. ولی خب، این مطالعات بیشتر روی باکتری‌ها تمرکز داشتن، چون باکتری‌ها بزرگ‌ترین بخش فلور میکروبی روده رو تشکیل می‌دن. توی یه مطالعه‌ی جدید که امروز توی مجله‌ی Cell چاپ شده، مورتا و همکاراش روی یه دسته‌ی متفاوت از این موجودات ریز، به اسم پروتوزوآ تمرکز کردن. این میکروب‌ها هم مثل باکتری‌ها یه سلولی هستن، ولی اندازه‌شون بزرگ‌تره و بدن‌های پیچیده‌تری دارن. گرچه بیشتر پروتوزوآهایی که می‌شناسیم انگل هستن، اما چند گونه‌ی کمتر شناخته‌شده‌شون می‌تونن توی یه رابطه‌ی هم‌زیستی (متقابل) با میزبانای حیوونیشون زندگی کنن.

دکتر مورتا که کرسی تحقیقاتی کانادا توی ایمنی‌شناسی مخاطی رو هم داره، می‌گه: «هدف ما این بود که بفهمیم گونه‌های پروتوزوای هم‌زیست توی روده چه‌جوری روی نتیجه‌ی بیماری‌ها و سلامت کلی ما تاثیر می‌ذارن.» این پروژه زیر نظر کایل باروز، یه محقق بعد از دکترا توی آزمایشگاه مورتا انجام شد که اوایل سال 2025 به عنوان استادیار به دانشگاه سایمون فریزر خواهد رفت.

عکس از محقق‌ها توی آزمایشگاه که دارن نمونه‌های زیستی رو بررسی می‌کنن و رابطه‌ی بین روده و ریه رو جستجو می‌کنن.
محقق‌ها دارن اطلاعات رو تحلیل می‌کنن تا رابطه‌ی روده و ریه رو بهتر بفهمن.

برای این مطالعه، محقق‌ها یه نوع پروتوزو به اسم Tritrichomonas musculis یا همون T. mu رو بررسی کردن که بی‌ضرر توی روده موش‌ها زندگی می‌کنه. اونا متوجه شدن که موش‌هایی که T. mu تو روده‌شون بوده، سطح غیرمنتظره‌ای از سلول‌های ایمنی خاص توی ریه‌هاشون داشتن. نکته‌ی مهم‌تر این بود که محقق‌ها نشون دادن بعضی از این سلول‌های ایمنی از روده اومدن و رفتن توی ریه‌ها، جایی که محیط ایمنی اونجا رو تنظیم می‌کنن و روی نتیجه‌ی بیماری‌ها و عفونت‌های تنفسی تاثیر می‌ذارن.

دکتر مورتا می‌گه: «وقتی T. mu تولید و مهاجرت این سلول‌های ایمنی از روده به ریه رو تحریک می‌کنه، مثل یه رهبر توی روده عمل می‌کنه که سیستم ایمنی رو هماهنگ می‌کنه تا بقیه قسمت‌های بدن رو هم پر کنه.» یکی از یافته‌های کلیدی این مطالعه این بود که T

تغییرات ایمنی ناشی از T. mu و اثراتش روی آسم و عفونت‌های تنفسی

تغییرات ایمنی که T. mu توی ریه ایجاد می‌کنه، التهاب راه‌های هوایی ناشی از آسم آلرژیک رو تشدید کرد، ولی به‌نظر می‌رسه یه اثر محافظتی هم دربرابر عفونت‌های تنفسی داره. محقق‌ها با همکاری پروفسور ژن‌ژنتیک مولکولی، جون لیو، توی مرکز ایمنی بالا در تورنتو کار کردن تا تاثیر تغییرات ایمنی رو روی بیماری سل بررسی کنن. اونا متوجه شدن که سطح بالاتر سلول‌های ایمنی توی ریه‌های موش‌های آلوده به T. mu، به عنوان یه سپر ضد میکروبی توی راه‌های هوایی عمل می‌کنه و به کنترل عفونت‌های سل کمک می‌کنه و گسترش اون به بقیه‌ی اندام‌ها رو عقب می‌اندازه.

تصویری از فلور میکروبی روده که موجودات ریز دوست‌داشتنی و ارتباط‌هاشون رو نشون می‌ده، مخصوصا پروتوزوای Tritrichomonas musculis.
یه تصویر از فلور میکروبی روده و نقش پروتوزوآها توی سلامتی ما.

دکتر مورتا اشاره می‌کنه که این نتایج با چیزی که تیم اون قبلا در مورد اثرات متضاد T. mu روی جنبه‌های مختلف سلامت روده توی موش‌ها دیده بودن، هم‌خوانی داره. اون می‌گه: «این پروتوزو اثر خیلی زیادی روی سیستم ایمنی توی دستگاه گوارش داره. این ماده نه‌تنها رشد سرطان روده بزرگ و بیماری التهابی روده رو تحریک می‌کنه، بلکه به میزبان این امکان رو می‌ده که دربرابر عفونت‌های خیلی شدید دووم بیاره.»

محقق‌ها همچنین نمونه‌های خلط از آدمایی که آسم شدید داشتن رو هم بررسی کردن. اونا دنبال نشانه‌های ژنتیکی از پروتوزوآهای مرتبط با انسان می‌گشتن و سیگنال بالاتری رو توی نمونه‌های بیماران آسم شدید، نسبت به بیمارایی که بیماری‌های التهابی غیرآسمی ریه داشتن، پیدا کردن. این نشون می‌ده که مشاهداتشون توی موش‌ها احتمال داره توی بیماران هم صدق کنه.

تصویر یه محقق که داره نمونه‌ها رو زیر میکروسکوپ تحلیل می‌کنه و نتایج تحقیقات مربوط به آسم و عفونت‌های تنفسی رو بررسی می‌کنه.
تحلیل علمی برای بررسی اثرات ایمنی ناشی از پروتوزوآها روی بیماری‌های تنفسی.

دکتر مورتا معتقده که این یافته‌ها درهای جدیدی رو به روی روش‌های تشخیصی و درمانی برای آسم و احتمالا بقیه بیماری‌های التهابی مزمن باز می‌کنه. مثلا، وجود پروتوزوآهای خاص می‌تونه برای پیش‌بینی این‌که آیا یه بیمار به آسم شدید مبتلا می‌شه یا نه استفاده بشه و شاید بتونه مشخص کنه که کدوم داروها براشون بهتر جواب می‌ده، بر اساس مسیرهای ایمنی که پروتوزوآها فعال می‌کنن. اون می‌پرسه: «آیا می‌تونیم با درمان‌هایی که فقط به ریه محدود نمی‌شن، بلکه به دستگاه گوارش مربوط می‌شن، جلوی رشد آسم رو بگیریم یا سرعتش رو کم کنیم؟»

علاوه بر ریه، محقق‌ها الان توجه‌شون رو به بقیه‌ی اندام‌هایی که ممکنه تحت تاثیر فلور میکروبی روده باشن، معطوف کردن و دنبال این هستن که سفر سلول‌های ایمنی از روده به این اندام‌ها رو ردیابی کنن. مورتا می‌گه: «مهاجرت سلول‌های ایمنی از یه اندام به اندام دیگه، یه روش جدید از ارتباط اندام‌ها با همدیگه رو نشون می‌ده، مخصوصا از طریق میکروب‌هایی که توی روده هستن. این موضوع نحوه‌ی درک ما از رابطه‌مون با فلور میکروبی رو تغییر می‌ده و نشون می‌ده که ما نباید فقط روی باکتری‌ها تمرکز کنیم، بلکه باید پروتوزوآها و بقیه‌ی میکروب‌های نادیده‌گرفته‌شده رو هم در نظر بگیریم تا درک بهتری از سلامتی و بیماری داشته باشیم.»

مقاله های شبیه به این مقاله

بیشتر بخوانید

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *