سوء استفاده توی رابطه، مخصوصا از طرف آدمای سوء استفاده گر چه جوریه؟ چرا باید از اینجور رابطه ها بیرون اومد؟

“گَز لایتینگ” یه اصطلاح علمیه، یه جور کلک بازی ذهنی و گیج کننده که آدما برای به دست آوردن قدرت توی روابط عاطفی و بین فردی ازش استفاده می‌کنن. متاسفانه هم خیلی خوب جواب میده!

گَز لایتینگ یه جور فنه که یه نفر یا یه گروه، برای اینکه قدرت بیشتری پیدا کنه، کاری میکنه که قربانی به درست بودن واقعیتش شک کنه. از اون چیزی که فکرشو میکنی هم موثرتره. هر آدمی ممکنه قربانی سوء استفاده عاطفی بشه. این روشی که سوء استفاده گرها، دیکتاتورها، آدمای خودشیفته و رهبرهای فرقه‌ها خیلی ازش استفاده میکنن. این کار یواش یواش انجام میشه، برای همین قربانی نمیفهمه چقدر داره مغزش شستشو میشه. مثلا، تو فیلم “چراغ گاز” (1944)، یه مرد زنش رو اونقدر دستکاری میکنه که زنه فکر میکنه داره عقلشو از دست میده.

من تو این مقاله سعی میکنم نشونه هایی از رفتار آدمای مریضِ سوء استفاده گر رو بهت بگم تا اگه یه روز باهاشون روبرو شدی، بتونی بشناسیشون و ازشون دوری کنی. این آدما فقط یه هدف دارن: گروگان گرفتن شخصیت تو.

1. دروغای شاخدار میگن. میدونی که دروغه، اما با این حال با پررویی تمام بهت میگن. چرا انقدر تابلو میگن؟ چون میخوان یه زمینه ای بسازن. وقتی یه دروغ گنده بهت میگن، دیگه مطمئن نیستی بقیه حرفایی هم که میزنن درسته یا نه. هدف اینه که تو رو تو بی ثباتی نگه دارن.

2. چیزایی که قبلا گفتن رو انکار میکنن، حتی اگه مدرک داشته باشی. میدونی که حرفی زدن، ولی اون زیرش میزنن. این باعث میشه به واقعیت شک کنی – نکنه اصلا همچین حرفی نزدن؟ و هرچی بیشتر این کارو بکنن، تو بیشتر به واقعیت شک میکنی و شروع میکنی به قبول کردن حرفاشون.

3. از چیزایی که تو دوس داری و برات مهمه، به عنوان اسلحه استفاده میکنن. آدمای سوء استفاده گر عاطفی میدونن که بچه هات چقدر برات مهمن، میدونن هویتت چقدر برات ارزش داره. پس ممکنه اینا اولین چیزایی باشه که بهشون حمله میکنن. اگه بچه داری، بهت میگن نباید اونا رو میاوردی. بهت میگن اگه این همه ویژگی منفی نداشتی، آدم بهتری بودی. به ریشه و اساس وجودت حمله میکنن.

4. تو رو کم کم فرسوده میکنن. این یکی از کارهای موذیانه شونه – کم کم و ذره ذره این کارو میکنن. یه دروغ اینور، یه دروغ اونور، یه تیکه کلام بیخود… بعدش شروع میکنه زیاد شدن. حتی باهوش ترین و آگاه ترین آدما هم میتونن با این تکنیک ها سوژه قرار بگیرن و مورد سوء استفاده قرار بگیرن – این خیلی تاثیرگذاره. این قضیه مثل “قورباغه تو قابلمه” میمونه: گرما آروم آروم زیاد میشه، واسه همین قورباغه نمیفهمه چه بلایی داره سرش میاد.

5. کاراشون با حرفاشون یکی نیست. وقتی با آدمای سوء استفاده گر عاطفی طرفی، به جای اینکه به حرفاشون گوش کنی، به کارایی که میکنن نگاه کن. حرفاشون هیچ ارزشی نداره. فقط حرف مفته. کاراشونه که مهمه.

6. برای گیج کردنت، بعضی وقتا ازت تعریف میکنن. کسایی که تا ديروز داشتن شخصیتتو له میکردن و بهت میگفتن هیچی نیستی، الان از کاری که کردی تعریف میکنن. با خودت فکر میکنی، “خب، شاید اونقدر هم بد نباشن.” آره، هستن. این یه تلاش حساب شده اس برای دور نگه داشتنت – و دوباره به شک انداختن تو نسبت به واقعیت. به چیزی هم که دارن تحسینش میکنن نگاه کن. احتمالا یه چیز الکیه که همون لحظه فقط مثل یه اسلحه توی دست این آدما داره استفاده میشه.

7. میدونن که گیج شدن، آدما رو ضعیف میکنه. این آدما میدونن که آدما دوست دارن احساس باثبات بودن و عادی بودن داشته باشن. هدفشون اینه که این حسو از بین ببرن و کاری کنن که دائم همه چیزو زیر سوال ببری. و دیگه به هیچ چیزی اعتماد نداشته باشی

8. فرافکنی میکنن. خودشون معتادن یا کلاهبردارن، اما دائم تو رو متهم میکنن که کلاهبرداری یا معتادی. این کارو اونقدر تکرار میکنن که تو شروع کنی به دفاع از خودت، در حالی که حواست از رفتار خودشون پرت میشه و دیگه خودتو گم میکنی.

9. آدمای سوء استفاده گر عاطفی سعی میکنن بقیه رو بر ضد تو کنن. این آدما تو دستکاری کردن و پیدا کردن آدمایی که میدونن بدون توجه به اتفاقا، پشتشون هستن، استادن– و از این آدما بر علیه تو استفاده میکنن. حرفایی مثل “فلانی میدونه تو راست نمیگی” یا “فلانی میدونه تو هم بدرد نخوری” میزنن.

یادت باشه، این به این معنی نیست که این آدما واقعا همچین حرفایی زدن. اینا دروغگوی همیشگی هستن. وقتی این آدما از این تکنیک استفاده میکنن، احساس میکنی نمیدونی به کی اعتماد کنی یا به کی پناه ببری – و این تو رو مستقیم میبره سمت خودشون. و این دقیقا همون چیزیه که میخوان: تنهاییت، بهشون قدرت بیشتری میده.

10. به تو و بقیه میگن دیوونه ای. این یکی از موثرترین کارهای ایناست. میدونن اگه عقلتو زیر سوال ببرن، وقتی به مردم و یا حتی خودت بگن که تو دروغ میگی، یا این مردم هستن که به تو دروغ میگن، هم مردم باورت نمیکنن و هم خودت. این تکنیکشونه. چون همونطور که تو رو فریب دادن، بقیه رو هم فریب میدن.

11. آدمای سوء استفاده گر عاطفی بهت میگن بقیه دروغ میگن. با گفتن اینکه بقیه (خانوادت، رسانه ها) دروغگو هستن، دوباره کاری میکنن که به واقعیت خودت شک کنی. این یه تکنیک دستکاری ذهنه. این باعث میشه آدما برای گرفتن اطلاعات “درست” به آدمای سوء استفاده گر عاطفی مراجعه کنن.

مقاله های شبیه به این مقاله

بیشتر بخوانید

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *